A. Qasımov - 28 May Müstəqillik Günü
Gundem
Oxunub: 2 987
28 may 2014 | 07:58
Bu gün Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasının 93-cü ili tamam olur. 1918-ci il mayın 28-də qazanılmış istiqlaliyyətin ömrü cəmi 23 ay sürsə də, müstəqilliyə aparan yol heç də asan olmayıb.
A. Qasımov - 28 May Müstəqillik Günü

Bu, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi Məmməd Əmin Rəsulzadənin mübarizəsinin başlıca şüarı idi. 1918-ci ilin mayın 28-də azərbaycanlılar ilk dəfə olaraq demokratik prinsiplərə söykənən milli-mədəni əsaslara dayanıqlı dövlət qurdular. Bu, bütün Şərq və Türk dünyasında ilk demokratik xalq cümhuriyyəti idi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılmasında Məhəmməd Əmin Rəsulzadə, Əli Mərdanbəy Topçubaşov, Fətəlixan Xoyski kimi dahi şəxsiyyətlərin böyük əməyi olub.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xüsusən təhsilin, mədəniyyətin, ədəbiyyat və incəsənətin inkişafı sahəsində fəaliyyəti ilə yadda qalmışdır. Azərbaycan hökumətinin həyata keçirdiyi tədbirlərdən biri tədris müəssisələrinin milliləşdirilməsi oldu. 1919-cu il sentyabrın 1-də Azərbaycan parlamenti Dövlət Universitetinin təşkili haqqında qanun qəbul etdi və bununla milli təhsil ocağının əsası qoyuldu.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Avropanın demokratik dəyərləri ilə Şərq mədəniyyətinin xüsusiyyətlərini üzvi şəkildə birləşdirən yeni dövlət və cəmiyyət nümunəsi idi. Cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, ilk respublika dövründə həyata keçirilən tədbirlər müstəqil dövlətçiliyimizin əsaslarının yaradılması və gələcək inkişaf yolunun müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb etdi. Demokratik hüquq və azadlıqların bərqərar olması, etnik və dini mənsubiyyətdən asılı olmayaraq bütün vətəndaşların bərabər hüquqlarının tanınması, hətta bir çox Avropa ölkəsindən daha əvvəl qadınlara seçki hüququnun verilməsi, Azərbaycan dilinin dövlət dili elan edilməsi, təhsil və mədəniyyətin inkişafına xüsusi diqqət göstərilməsi, nizami milli ordunun, təhlükəsizlik strukturlarının qurulması və sair işlər Xalq Cümhuriyyəti hökumətinin yürütdüyü siyasətin miqyasını, mahiyyət və mənasını əyani şəkildə səciyyələndirir.
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti xüsusən təhsilin, mədəniyyətin, ədəbiyyat və incəsənətin inkişafı sahəsində fəaliyyəti ilə yadda qalmışdır. Azərbaycan hökumətinin həyata keçirdiyi tədbirlərdən biri tədris müəssisələrinin milliləşdirilməsi oldu. 1919-cu il sentyabrın 1-də Azərbaycan parlamenti Dövlət Universitetinin təşkili haqqında qanun qəbul etdi və bununla milli təhsil ocağının əsası qoyuldu.
Demokratik Respublika dövründə kitabxana və muzey işinin quruluşunda böyük yeniliklər edilmişdir. Azərbaycan hökuməti geniş oxucu kütləsinin ehtiyaclarını ödəmək üçün Bakıda ümumi kitabxana təşkil etmək məsələsini qaldırmışdır. 1920-ci ilin apreli üçün Azərbaycanda 95 min nüsxə kitab fondu olan 11 kitabxana var idi.
AXC dövründə Azərbaycanda ilk muzey İstiqlal muzeyi təşkil olunmuşdur. Eyni zamanda Bakıda etnoqrafiya muzeyinin yaradılması haqqında Maarif Nazirliyi qarşısında məsələ qaldırılmışdır. Xalq Cümhuriyyətinin zəngin və rəngarəng, orijinal mətbuatı olmuşdur. 1918-20-ci illərdə Bakıda, Gəncədə və respublikanın digər şəhərlərində onlarca qəzet və jurnal nəşr olunmuşdur.
İstiqlal dövrü milli teatr sənətinin, poeziyanın, dramaturgiyanın ümumiyyətlə incəsənətin inkişafında çox mühüm və maraqlı bir dövrdür. 1918-ci ilin oktyabrında Bakıda Hacıbəyli qardaşları tərəfindən teatr truppası yaradılmışdır. Azərbaycan hökuməti türk teatr truppasını öz himayəsinə almışdır. Ümumiyyətlə istiqlal dövrü teatrın inkişafında əsaslı keyfiyyət dəyişiklikləri, dövlətin teatr sənətinə fəal yardımı teatrın cəmiyyətin həyatında rolunu artması ilə əlamətdardır.

Siyəzən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı cənab Arif Qasımov
Bu gün, 10:08
Göygöldə QƏZA: 5 nəfər xəsarət aldı
Bu gün, 09:57
“Düşünürəm ki, sağdır, hansısa bunkerdədir”
Bu gün, 09:45
İkisi də dağlıq ərazidə azdı - Gecə ilə tapıldılar+Video
Bu gün, 09:35
Dünya neft emalı gücünü sürətlə itirir - Araşdırma
Bu gün, 09:29
ABŞ–İran böhranının gizli qazananları: Moskva, Pekin və Bakı - Tramp–İran savaşı hara gedir?
Bu gün, 09:22
Ora yaxınlaşanı məhv edəcəyik - Tramp
Bu gün, 09:13
Rusiya İrana hərbi yükləri Xəzərlə göndərir – ABŞ bu marşruta toxuna bilmir
Bu gün, 09:06
“Barselona” “Real”ı udub çempion oldu
Dünən, 15:40
Bugünkü qəzada həyatını itirən hərbçilərin - Fotoları
Dünən, 15:24
İlham Əliyev “Zangilan City Park Hotel”in təməlini qoydu - Fotolar
Dünən, 15:12
“Bir dənə güllə atsaq, onların dabanları parlayacaq” - Prezident
Dünən, 15:03
Prezidentin Zəngilan sakinləri ilə görüşündən - Fotolar+Yenilənib
Dünən, 14:52
“Azərbaycana nifrət edənlər hakimiyyətə gəlsə, Ermənistan xalqının başı dərddə olacaq”
Dünən, 10:20
İlham Əliyev: "Əminəm ki, Onun ruhu şaddır, çünki bugünkü Azərbaycan Onun əsəridir"
Dünən, 10:14
Dövlət və hökumət rəsmiləri Ulu Öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər
Dünən, 09:42
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 103-cü ildönümüdür
9-05-2026, 18:12
İlham Əliyev: Cəbrayılın Azərbaycan üçün böyük töhfəsi olacaq
9-05-2026, 18:07
Cəbrayıl rayonunun Soltanlı kəndində "Şəfəq" yarımstansiyasının açılışı olub
9-05-2026, 17:59
İlham Əliyev Cəbrayıl rayonunun Şükürbəyli kəndinin açılışında iştirak edib
9-05-2026, 17:54
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şükürbəyli kəndində fərdi evlərdə yaradılmış şəraitlə tanış olublar
9-05-2026, 12:39
Faşizm üzərində Qələbə uğrunda mübarizədə həlak olan Azərbaycan övladlarının xatirəsi ehtiramla anılıb
9-05-2026, 12:32
İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Fəxri xiyabanda Ulu Öndər Heydər Əliyevin məzarını ziyarət ediblər
9-05-2026, 10:06
XİN: Azərbaycan xalqı faşizm üzərində qələbəyə mühüm töhfə verib
9-05-2026, 10:02
“Green Card” gözləyənlərin diqqətinə: Bunu yazmısınızsa...
9-05-2026, 09:44
Varlılar Mamdaniyə görə şəhəri tərk edir
9-05-2026, 09:39
Mehriban Əliyeva Qələbə Günü ilə bağlı paylaşım etdi - Foto
9-05-2026, 09:00
Azərbaycanda Qələbə Günü qeyd olunur