"Peysər", "qaşqaldaq" sözlərinə o mənfi mənaları kim yükləyib? - Alimdən etiraz
Medeniyyet
Oxunub: 261
27 mar 2024 | 14:00
"Peysər", "qaşqaldaq" sözlərinə o mənfi mənaları kim yükləyib? - Alimdən etiraz


"Dilimizin inkişafında sözlərin məna daralması və genişlənməsi, adların metaforlaşması təbii prosesdir. Buna süni şəkildə müdaxilə etmək dilimizi təhlükə qarşısında qoyur".

Bunu filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Şahlar Göytürk deyib. O, gənclərin bir sıra sözlərə fərqli məna yükləməsindən narahatlığını ifadə edib:

"Təəssüf ki, son illər xüsusən dili yaxşı bilməyən ərköyün və çılğın gənclərin nitqlərində belə təhlükəli "məna daralmaları" və "məna genişlənmələri" adi hala çevrilib.

Özünə və ana dilimizə sayğısı olan təcrübəli dil daşıyıcılarının belə "daralma" və "genişlənmə"dən istifadə etməsi mümkün deyil. Müşahidələrim bu fikirdə olmağıma əsas verir.

Bəs bu dili korlayan, sözlərimizə süni şəkildə müsbət və ya mənfi mənalar yükləyən kimlərdir?
Niyə "dəhşətli", "qorxunc" mənalarında işlətdiyimiz "müdhiş" sözünü "möhtəşəm" mənasında işlətməliyik? Siz buna təbii proses deyirsiniz?

Soruşuram, "peysər" ("boyunun arxası"), "qaşqaldaq" sözlərinə o mənfi mənaları kim yükləyib? Bu xalqın müəllimi, həkimi, yazıçısı, şairi, ziyalısımı?

Niyə "xiyar", "badımcan" deyərkən ağla mənfi mənalar gəlməlidir? Niyə "girmək" feilinin yerini tədricən "daxil olmaq" ifadəsi tutmalıdır?

Yüzlərlə belə misal gətirə bilərəm.

Bu şəkildə məna daralması və genişlənməsi ana dilimizi gözdən salmağa, dilimizi öz kökündən qoparmağa xidmət etmirmi? Şifahi ədəbi dilimizi küçə leksikonunda danışanlar elə sıxışdırıb ki, ünsiyyət zamanı hər dəfə "türkün məsəli" ifadəsini eşidirik?

Budurmu məna daralması, məna genişlənməsi? Bizim ana dilimizə belə "təbii proses" lazım deyil.

Lütfən, gözəl və ismətli dilimizi eybəcərləşdirən, urvatdan salan təhlükəli "daralmalar"a, "genişlənmələr"ə qarşı amansız olun, dəyərli soydaşlar!", - deyə o əlavə edib.
Dünən, 16:00
Trampdan ŞOK AÇIQLAMA
Dünən, 15:30
TƏHLÜKƏLİ arıqlama iynələri – Çəki problemi olanlar OXUSUN!
Dünən, 14:22
ABŞ İranla müharibənin ilk günlərində nə itirdi? – Rəqəmlər ortaya çıxdı
Dünən, 14:00
Tehran: 9000 hədəfimiz vurulub, qisas alınacaq, sülhün şərtləri isə…
Dünən, 13:44
Bayramlarla əlaqədar bütün sosial ödənişlər sabah ödəniləcək
Dünən, 13:17
Bu şəkildən bir neçə dəqiqə sonra Şuşa əməliyyatı başlayıb - Faktlar
Dünən, 12:11
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistanla sülhdən sonra biz Orta Dəhlizin genişləndirilməsi üzərində ürəkdən çalışırıq
Dünən, 11:26
Prezident İlham Əliyev dünyada neftin qiymətindəki artıma toxunub
Dünən, 11:23
Prezident İlham Əliyev: Ermənistanla sülh yalnız kağız üzərində deyil
Dünən, 11:20
Prezident XIII Qlobal Bakı Forumunun açılış mərasimində iştirak edir - Yenilənib
Dünən, 11:05
Pakistan ordusunun Hörmüz boğazında inanılmaz əməliyyatı
Dünən, 10:51
Azərbaycan Prezidenti: Biz bu gün beynəlxalq diqqətin çatışmamasından əziyyət çəkirik
Dünən, 10:40
Prezident: Təhlükəsizlik, sabitlik bir nömrəli məsələ kimi qalmalıdır
Dünən, 10:36
Prezident İlham Əliyev: Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi aparıcı beynəlxalq təsisatlardan biridir
Dünən, 10:33
Prezident İlham Əliyev XIII Qlobal Bakı Forumunun açılış mərasimində iştirak edir
Dünən, 10:05
"Hizbullah" İsrailə raket YAĞDIRDI - "Dəmir Günbəz" ACİZ QALDI
Dünən, 10:00
“General onları öldürməyin daha əyləncəli olduğunu dedi”
Dünən, 09:45
Çempionlar Liqası: "Real" və PSJ qalib gəlib
Dünən, 09:42
Daxili Qoşunların yaranmasının 34 il ötür
Dünən, 09:17
İran müharibəsi bitir? - Tehrandan sensasion açıqlama
Dünən, 09:16
Avtobuslarda gedişhaqqı ilə bağlı YENİLİK
Dünən, 09:12
İlham Əliyev və Antonio Koşta Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesindəki tarixi irəliləyişi alqışlayıblar
Dünən, 09:11
Türk generaldan açıq mesaj: “Azərbaycan tək deyil”
Dünən, 09:00
İsraildən etiraf: “İranda rejim çökməyəcək, üsyan əlaməti yoxdur”
11-03-2026, 22:31
İlham Əliyev və Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər - FOTOLAR
11-03-2026, 16:00
2 ölkə çökür: Ehtiyatlar bitdi, əhali 3 ay davam gətirə bilməz
11-03-2026, 15:30
Afrika ölkələri Avropadan təzminat tələb edəcək: 300 il əvvəl...