Avropada yaşayış xərclərinin artması, mənzil böhranı, təhsil siyasəti və hökumətlərin iqtisadi qərarlarına qarşı etirazlar getdikcə böyüyür. Küçələr sanki müharibə meydanına çevrilib. Fransada son aksiyalar zamanı minlərlə insan saxlanılıb, İtaliyada isə yüzlərlə nümayişçi polis bölmələrinə aparılıb. Albaniyada hökumət əleyhinə etirazlara polis müdaxilə edib. İspaniya və Portuqaliyada da minlərlə insan küçələrə çıxıb. Avropa ölkələrində noyabr ayında yeni tətillərin və kütləvi nümayişlərin keçirilməsi gözlənilir.

Musavat.com xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, son həftələrdə Avropada artan ictimai narazılıq bir çox ölkədə genişmiqyaslı etirazlara çevrilib. Fransa, İtaliya, Belçika, Albaniya, İspaniya və Portuqaliya başda olmaqla, bir sıra ölkələrdə vətəndaşlar artan yaşayış xərclərinə, aşağı maaşlara, təhsil sahəsində ixtisarlara və mənzil qiymətlərinə etiraz etmək üçün küçələrə çıxıblar.

Bəzi şəhərlərdə dinc başlayan aksiyalar təhlükəsizlik qüvvələri ilə toqquşmalara çevrilib. Hökumətlər isə yeni təhlükəsizlik tədbirləri görüblər. Oktyabrın 27-nə olan məlumata görə, etirazların davam edəcəyinə dair açıqlamalar Avropada gərginliyin noyabr ayında da sürə biləcəyini göstərir.

Avropadakı etirazların mərkəzində Fransa dayanır. Təhsil sistemindəki problemlərə və yaşayış xərclərinin artmasına qarşı başlayan nümayişlər həmkarlar ittifaqlarının və “Sarı jiletlilər” hərəkatının da iştirakı ilə genişlənib.

Oktyabrın 24-də ölkə üzrə keçirilən etirazlarda təşkilatçıların məlumatına görə, iştirakçıların sayı 800 mini ötüb. Rəsmi qurumlar isə nümayişlərdə təxminən 410 min nəfərin iştirak etdiyini bildiriblər.

“Reuters” agentliyinin oktyabrın 26-da dərc etdiyi xəbərə görə, son şənbə günü keçirilən aksiyalar zamanı ölkə üzrə 1435 nəfər saxlanılıb. Əvvəlki etirazlarla birlikdə saxlanılanların sayı minlərlə ifadə olunur.

Prezident Emmanuel Makronun hökuməti təhsil sahəsinə milyardlarla avroluq yeni dəstək paketi elan etsə də, tələbə nümayəndələri tələblərinin yerinə yetirilmədiyini bildirərək aksiyaları davam etdirəcəklərini açıqlayıblar. Ölkədə noyabrın 5-də yeni kütləvi etiraz aksiyasının keçirilməsi planlaşdırılır.

İtaliyada yaşayış xərclərinin artmasına, təhsil xərclərinə və hökumətin siyasətinə qarşı keçirilən nümayişlərdə gərginlik yüksəlib.

Milanda daha əvvəl baş verən hadisələr zamanı iş yerləri qarət edilib, avtomobillər və zibil konteynerləri yandırılıb. Baş nazir Corcia Meloninin hökuməti təhlükəsizlik tədbirləri çərçivəsində Milana əlavə 500 hərbçinin göndəriləcəyini açıqlayıb.

Oktyabrın 24-də səkkiz şəhərdə keçirilən nümayişlər zamanı polis 371 nəfərin qısa müddətə saxlanıldığını, 9 nəfərin isə həbs edildiyini bildirib. Polis bölmələrinə aparılan şəxslərdən 110-nun uşaq olduğu qeyd edilib.

İtaliyanın ən böyük həmkarlar ittifaqlarından biri olan CGIL maaşlara, dövlət xidmətlərinə və iqtisadi siyasətə etiraz olaraq noyabrın 20-də ümumi tətil keçirilməsi çağırışı edib.

Albaniyanın paytaxtı Tiranada hökumət əleyhinə etirazlar oktyabrın 24-də yenidən alovlanıb. Tələbələrin, sənətçilərin və müxalifət partiyalarının iştirak etdiyi aksiyalarda minlərlə insan küçələrə çıxıb.

Bəzi nümayişçilərin dövlət binalarına doğru hərəkət etməsindən sonra polis izdihama gözyaşardıcı qazla müdaxilə edib. Oktyabrın ortalarından bəri davam edən nümayişlər zamanı çoxsaylı insan saxlanılıb.

Belçikada xüsusilə tələbələr və təhsil işçiləri hökumətin qənaət siyasətinə, eləcə də təhsil xərclərinin azaldılmasına qarşı etirazlarını davam etdirirlər.

Brüssel və Lyej şəhərlərində keçirilən nümayişlərdə təhsil xərcləri və dövlət xidmətlərinin maliyyələşdirilməsi əsas tələblər arasında yer alıb. Aksiyalar zamanı baş verən hadisələrdən sonra təhlükəsizlik qüvvələri çoxsaylı şəxsləri saxlayıb.

İspaniyada etirazların əsas səbəbləri mənzil böhranı, pensiya hüquqları və yaşayış xərclərinin artmasıdır.

Oktyabrın 24-də paytaxt Madriddə keçirilən nümayişlərdə təqaüdçülər və onlara dəstək verən şəxslər pensiyaların real inflyasiyaya uyğun artırılmasını, minimum pensiyanın isə minimum əməkhaqqı səviyyəsinə yüksəldilməsini tələb ediblər.

Ölkədəki həmkarlar ittifaqları və kirayəçilərin təşkilatları mənzil probleminə diqqət çəkmək məqsədilə noyabrın 11-də ümumi tətil çağırışı ediblər.

Portuqaliyada kirayə haqlarının və mənzil qiymətlərinin artması etirazların əsas səbəblərindən birinə çevrilib.

Paytaxt Lissabonda minlərlə insan əlçatan qiymətə mənzil tələb edərək aksiyalara qatılıb. Nümayişçilər şəhər meydanlarında çadırlar qurublar. Polisin daha əvvəl çadır düşərgələrini dağıtması zamanı Lissabonda 55 nəfər saxlanılmışdı. Lakin müdaxilələrdən sonra nümayişçilər yenidən meydanlara qayıdıblar.

Həmkarlar ittifaqları maaşların və pensiyaların artırılmasını da tələb edirlər.

Avropada etirazların noyabr ayında yeni mərhələyə keçəcəyi gözlənilir:

- 5 noyabr – Fransa: Yeni kütləvi etiraz aksiyasının keçirilməsi çağırışı.
- 11 noyabr – İspaniya: Mənzil böhranı ilə əlaqədar ümumi tətil çağırışı.
- 20 noyabr – İtaliya: CGIL həmkarlar ittifaqının ümumi tətil planı.
- 24 noyabr – Portuqaliya: Büdcə müzakirələri zamanı parlament binası qarşısında etiraz aksiyasının keçirilməsi planlaşdırılır.

Fransada tələbə hərəkatlarının həmkarlar ittifaqları ilə birləşməsi, İtaliyada təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi, İspaniya və Portuqaliyada isə iqtisadi tələblərin artması Avropa hökumətləri üzərində təzyiqi artırır.

Müxtəlif səbəblərlə başlayan etirazların ortaq məqamlarını yaşayış xərclərinin artması, mənzil problemi və dövlət xidmətlərinin vəziyyətindən narazılıq təşkil edir.