Azerinfo.az Regionxeber.TV-yə istinadən İctimai Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri, müstəqil tədqiqatçı, politoloq İlqar Altayla müsahibəni təqdim edir:


-İlqar müəllim, Azərbaycanın Səudiyyə Ərəbistanı ilə əməkdaşlığı regiona nə kimi töhvəverə bilər?


-Səudiyyə Ərəbistanı dünyanın dini lideridir. İqtisadi və resurslar baxımından isə regionun və dünyanın öncül dövlətlərindəndir. Həm də, geosiyasi baxımdan olduqca vacib bir ölkədir. Odur ki, Azərbaycanın Səudiyyə Ərəbistanı ilə sıx əməkdaşlığı ölkəmizin üçün həm ərəb dünyası ilə yaxınlaşmasına, həm də iqtisadi və digər baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın Səudiyyə Ərəbistanı ilə əməkdaşlığı eyni zamanda bütün yaxın Şərq regionu üçün hərtərəfli əhəmiyyətə malikdir.


-Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayib Ərdoğanın İrana səfəri ilə bağlı istərdim danışasız. Sizcə bu səfər “5+1” lərin görüşünün anlaşma ilə keçməsi ilə əlaqələndirmək nə qədər doğrudur?


Düzdür, Türkiyə ilə İran arasında regional Suriya, İraq, Yəmən problemləri digər ideoloji məsələlər ətrafında fikir sıysıyrılığı mövcuddur. Ancaq bu iki ölkəni yaxınlaşmağa məhkum edən iqtisadi maraqlar da var. Yəni Türkiyənin İran üçün enerji resurslarını Avropaya çıxarması və vacib dəhliz olması, o cümlədən Türkiyənin də bu dəhlizdən faydalanması başlıca prinsiptir. Qərblə İran arasında atom problemi ətrafında razılaşma və İran üzərindən sanksiyaların götürülməsi prespektivi iki qonşu ölkənin anlaşma əldə etməsini vacib edir. Düşünürəm ki, Ərdoğanın Tehrana səfəri sırf iqtisadi xarakter daşıyır. Ancaq göstərdiyim geosiyasi və ideoloji ziddiyyətlər bu görüşün nəticəsini heçə də endirə bilər...

-İlqar müəllim, sizcə “5+1” dövlətlərinin razılığa gəlməsini Qərbin Rusiyaya qarşı koalisiya yaratmaq prinsipindən qaynaqlanması kimi qələmə vermək olarmı?

- Bəli. Əlbəttə burada Qərbin əsas hədəfi Rusiyanı zəiflətməkdir. Amma koalisiya yaratmaqdan söhbət gedə bilməz. Çünki İran Rusiya ilə vacib imperiya mənafeyi baxımından tarixi müttəfiqdir. İran Rusiyaya qarşı hər hansısa bir koalisiyaya qoşulmaz. Həm də İranın Qərblə münasibətləri strateji koalision müttəfiq səviyyəsindən çox uzaqdır. Burada əsas məqsəd İranın neft və qazını Avropaya çıxarmaq və qiymətini aşağı salmaq, həm də Rusiyadan enerji asılılığını heçə endirməkdir.



Ü.Musazadə