Bu gün Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun Ermənistan tərəfindən işğalından 22 il ötür. Axı Kəlbəcər rayonu 1993-cü il aprelin 2-də Ermənistan tərəfindən işğal olunub. Kəlbəcərin 70 minə yaxın əhalisi vardı. Rayon sakinləri hazırda Azərbaycanın digər rayonlarında yurd-yuvasından köçkün kimi məskunlaşıb. Kəlbəcərin işğalı nəticəsində 511 nəfər həlak olub, 321 nəfər itkin düşüb və girov götürülüb, rayona 761 milyon ABŞ dolları məbləğində ziyan dəyib. Kəlbəcər rayonunun işğalı o vaxt üçün Qarabağ müharibəsində Azərbaycanın ən böyük hərbi-strateji məğlubiyyəti idi. Kəlbəcərin işğalı ilə Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi faktiki olaraq başa çatmışdı.
Kəlbəcərin işğalından sonra BMT Təhlükəsizlik Şurası işğalçı Ermənistana qarşı 822 saylı Qətnamə qəbul edib. Qətnamədə bütün işğalçı qüvvələrin Kəlbəcər və Azərbaycanın digər işğal olunmuş rayonlarından dərhal çıxarılması tələb olunur. Lakin indiyədək həmin qətnamədən irəli gələn hər hansı öhdəlik yerinə yetirilməyib. Sonradan BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ağdam rayonunun azad edilməsi ilə bağlı 854-cü, Füzuli rayonunun azad edilməsi ilə bağlı 874-cü və digər işğal edilmiş rayonların azad edilməsi ilə bağlı 884-cü qətnamələri qəbul elib, lakin həmin qətnamələr kağız parçası olaraq qalmaqdadır.
Bu gün ürək ağrısı ilə deməliyik ki, BMT Təhlükəsizlik Şurasının Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonların azad edilməsinə dair qəbul etdiyi dörd qətnaməni Ermənistan bu günə qədər yerinə yetirilməyib. Ümumiyyətlə hesab etmək gərəkir ki, qətnamələrin yerinə yetirilməməsi üçün rəsmi İrəvana BMT Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən heç bir tıəzyiq və ya sanksiya tətbiq olunmamışdır. Bu da o deməkdir ki, dünya birliyi hələ də erməni separatçılarının Azərbaycan torpaqlarının işğal olunmasına, çox sayda insanın yurd-yuvasından didərgin salınmasına biganədir. Bu sual həmişə məni düşündürüb. Görəsən dünya birliyi və Ukrayna böhranında ağızdolusu danışan hərbi alianslar, birliklər, təşkilatlar Ukrayna böhranı zamanı Rusiyanı dala dirədikləri kimi hələ o zaman Azərbaycan torpaqlarının işğalına mane ola bilərdilər. Ukraynanın ərazi bütövlüyünə görə, hərə öz maraqları hesabına belə olsa dünya iqtisadiyyatını riskə ataraq Rusiyaya qarşı bir-birindən ağır sanksilar tətbiq edirlər. Bu gün Rusiya kimi bir imperiya bir çox siyasi təşkilatların görüşmələrində iştirak etməsi qadağan olunub. Maraqlıdır Ukraynanın Donbası, Sevastopolu, Luqanskı Kəlbəcərdən dahamı qiymətlidir? Əslində bu gün Rusiya tərəfindən Krımın anyeksiyasının həyata keçirilməsində günahkar Qərb və ABŞ-dır. Çünki Qərb vaxtıilə Azərbaycan torpaqlarının erməni separatçıları tərəfindən işğalına qarşı barmağını belə tərpətsəydi və işğalçıya qarşı yhər hansısa bir ciddi təzyiq göstərilsəydi, bu gün Krımı da rus zəbt edə bilməzdi. Bunu etmədi. Ona görə də, Ukrayna hadisələri baş verdi. Bu əslində Avropa və ABŞ üçün dərs oldu. Onlar bildilər ki, vaxtıilə Dağlıq Qarabağın işğalına qarşı işğalçıya qarşı tətbiq olunan bütün qərar və qətnamələr kağız üzərində qaldığı müddətcə, hələ bu cür işğala məruz qalan Ukraynalardan çox olacaq.
Ona görə də, bu gün biz nə Avropaya, nə də Rusiyaya bizə dəstək olmasını gözləməməliyik. Biz gözlədikcə zaman keçir. Zaman keçdikcə isə biz burdayıq, torpağımız, anamızın-atalarımızın qəbri isə düşmən tapdağı altında. Vətən üzülür yağı düşman əlində. Vətən nə oğullar verdi qurban, yalnız xalq başı dik ölümə doğru getdi. Ölümün gözünün içinə-baxa-baxa getdi. Bu günə qədər də mücadilə verməyə davam edir.
Başın sağ olsun vətən! Kəlbəcərdə 22 il əvvəl verdiyin qurbanlarının ruhu şad olsun. Çünki inanırıq ki, Kəlbəcəri geri qaytaracağıq! Çünki tarix unudulmur və egc tez ədalət zəfər çalacaq!

Elxan Əhmədov