Cəbrayıl rayonu 1993-cü ilin avqustunda Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilmişdi. Bu işğal nəticəsində rayonda bir nəfər belə sakin qalmadı. Tarix, mədəniyyət və təbiət baxımından zəngin olan Cəbrayıl viran qoyuldu, kəndlər yandırıldı, məscidlər təhqir olundu, qəbiristanlıqlar dağıdıldı.
Minlərlə Cəbrayıllı öz doğma torpaqlarından didərgin düşdü. Onlar illərlə bir arzu ilə yaşadılar – geri qayıtmaq. O qayıdış üçün ümidlər heç vaxt sönmədi. Xalq və ordu o günü səbirsizliklə gözlədi. Və o gün gəldi...
Azərbaycan xalqının yaddaşına həkk olunan, tariximizdə qürurla qeyd edilən günlərdən biri də 4 oktyabr 2020-ci ildir. Məhz bu gün Cəbrayıl şəhəri və rayonun bir neçə kəndi Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı ilə işğaldan azad edildi. Bu, həm Vətən Müharibəsində böyük dönüş nöqtəsi, həm də xalqımızın 27 illik həsrətinə son qoyan möhtəşəm zəfər idi.
2020-ci ilin sentyabrında başlayan 44 günlük Vətən müharibəsi xalqımızın əzmini, milli birliyini və gücünü bütün dünyaya göstərdi. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi, şanlı Azərbaycan Ordusunun peşəkarlığı və şəhidlərimizin canı bahasına bir-bir azad edilən torpaqlarımız arasında Cəbrayılın rolu xüsusi oldu.
4 oktyabr 2020-ci il tarixində Cəbrayıl şəhəri ilə yanaşı, rayonun Mehdili, Şəybəy, Cəfərabad, Dağ Tumas, Xələfli, Sarıcalı və digər kəndləri düşməndən azad edildi. Bu, həm hərbi, həm də mənəvi cəhətdən böyük əhəmiyyət kəsb edirdi. Cəbrayılın azadlığı həm xalqın sevinc gözyaşlarına səbəb oldu, həm də ordunun irəliləyişinə güclü təkan verdi.
Bu gün artıq Cəbrayıl yeni həyatına başlayır. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ağıllı kənd layihələri, yeni yollar, məktəblər, qovşaqlar, elektrik və su infrastruktur layihələri həyata keçirilir. Dövlətimizin məqsədi təkcə torpaqları azad etmək deyil, orada həyatın yenidən qurulmasıdır.
“Böyük Qayıdış” proqramı çərçivəsində Cəbrayılın sakinləri artıq doğma yurdlarına qayıtmağa başlayıblar. Bu, həm tarixi ədalətin bərpası, həm də şəhidlərimizə olan borcun ödənməsidir.
Cəbrayılın azadlığı yalnız hərbi uğur deyildi. Bu, Vətən uğrunda canından keçən şəhidlərin ruhuna ehtiram, xalqın birliyinin gücü, dövlətin iradəsinin təntənəsi idi. Bu gün biz fəxrlə deyə bilərik ki, Cəbrayıl artıq azaddır və dirçəlir!
4 oktyabr hər il Cəbrayıl Günü kimi qeyd olunur. Bu gün, yalnız bir şəhərin azadlıq tarixi deyil, bütün Azərbaycanın gücünün, birliyinin və qələbə əzminin rəmzidir.