Treyderlər 2022-ci ilin dekabrına qədər neftin qiymətinin 250-300 dollara qalxacağına mərc edərək alış opsionları (call option) almağa başlayıblar.

Bu barədə “Bloomberg” məlumat yayıb.

Məlumatda bildirilib ki, treyderlər bu il ilk dəfə olaraq "Brent" markalı neftin qiymətinin bir barel üçün 200 dolları keçəcəyinə mərc ediblər.

Qeyd edək ki, London ICE birjasında opsionların ümumi dəyəri bir milyon dollara yaxındır. Treyderlərin birjaya yerləşdirdikləri 5 min dekabr müqavilələri ilə neftin 250-300 dollar olacağı proqnozlaşdırılır.

Onlar yalnız qiymət proqnozu doğrulduğu halda qazanc əldə edəcəklər. OPEC isə 2021-ci il üçün dünya neft tələbatının proqnozunu açıqlayıb. Təşkilat gözləntilərini aşağı salıb və indi təlabatın artımının bir ay əvvəl olduğu kimi gündə 5,8 milyon barel əvəzinə 5,7 milyon barel olacağını gözləyir.

Treyderlərin proqnozları özünü doğrulda bilərmi?

Cebhe.info-ya açıqlamasında neft məsələləri üzrə ekspert Zəfər Vəliyev neft qiymətlərində yüksək artımın gözlənilmədiyini bildirib:

“Yüksək neft qiymətləri hasilatçılar və istehlakçılar üçün məqbul deyil. Çünki hazırda, dünyanın iqtisadi inkişafının bərpa prosesinin getdiyi anda yüksək neft qiymətləri, həm də süni qiymət artımları inflyasiya riskini artırmaqla bərabər, neft emalı zavodlarında problem yaradar. Çünki neftə tələbat ilk növbədə neft emalı zavodlarının gündəlik xammalla yüklənməsi ilə ölçülür. Dünyada mövcud olan neft emalı zavodlarının gündəlik xammalla yüklənməsi 80-82 faiz civarındadır. Əslində, bu, 90 faizdən yuxarı olmalıdır. Bu mənada hazırda neftə olan tələbat 2019-cu il, yəni pandemiyadan əvvəlki səviyyədə deyil. Bu, məsələnin birinci tərəfidir”.

İkinci tərəfi ondan ibarətdir ki, neftə olan tələbat neftin emala düçar edilməsindən əldə olunan neft məhsullarına olan tələbatla ölçülür:

“Bu gün, məsələn, təyyarə yanacağına gündəlik qlobal tələbat pandemiyadan əvvəlki dövrlə müqayisədə kifayət qədər aşağıdır. Yəni 2019-cu ildə aviasiya yanacağına gündəlik qlobal tələbat 7.7 və yaxud 8 milyon barel idisə, bu gün 5.5 milyon bareldir. Deməli, neft məhsullarının hamısına olan tələbat 2019-cu il səviyyəsində deyil. Digər bir tərəfdən OPEC-lə müttəfiq dövlətlər, Vyana sazişinin iştirakçısı olan ölkələr də yüksək neft qiymətlərinə elə maraqlı deyillər. OPEC-lə müttəfiq dövlətlər neftə olan tələbatla bağlı və yaxud hasilatın dəyişdirilməsi ilə bağlı hər hansı bir qərar qəbul edəndə 3 əsas meyara fikir verirlər: enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi artım, iqlim dəyişikliklərinə qarşı müqavimət. Bu 3 əsas meyar qarşıdakı illərdə və hazırda OPEC-lə müttəfiq dövlətlərin hasilat siyasəti ilə bağlı əsas götürdükləri meyarlardır. Ona görə də neft qiymətlərinin 90, 145, 200 dollar olması mümkün deyil”.

Ekspert hazırda dünya bazarlarında daş kömür və təbii qazın qiymətlərinin də endiyini vurğulayıb:

“Hazırda həm Asiya, həm Avropa bazarlarında daş kömürün qiymətlərində enmə müşahidə olunur. Bilirik ki, elektrik enerjisi istehsalında əsas xammal növlərindən biri də daş kömürdür. Eyni zamanda, təbii qaz bazarlarında da sabitlik formalaşmağa başlayır və müəyyən qiymət enmələri müşahidə olunur. Belə olan təqdirdə neft qiymətlərində yüksək sıçrayışlar mümkün deyil”.